Son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalar, çocuk ve ergenlerin uyku düzeninin akademik başarıdan ruh sağlığına kadar pek çok alanı etkilediğini işaret ediyor. Özellikle ergenlik dönemindeki öğrencilerin biyolojik saatleri yetişkinlerden farklı işlemektedir. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Özge Yendur, "2023-2024 yıllarında yayınlanan çok sayıda bilimsel çalışma, sirkadiyen ritmin (vücudun biyolojik saati) ergenlik döneminde önemli değişiklikler gösterdiğini ortaya koydu. Ergenler erişkinlere kıyasla daha geç uyuma eğiliminde olabilmektedir. Bu, zorla değiştirilmeye çalışılmamalıdır. Ancak bu durumda yeterli uyku süresini karşılayabilmek adına uyku hijyeni ve daha erken saatlerde uyumayı teşvik edecek yaklaşımlar geliştirilmelidir. Ayrıca geç saatte uyumanın fiziksel sorunlarla daha sık karşılaşılmasına sebebiyet verebileceğini gösteren çalışmalar mevcuttur" dedi.

GÜNDÜZ DAHA İYİ KONSANTRE OLABİLİYORLAR

Güncel araştırmalar, geç saatte başlayan okullarda öğrencilerin daha başarılı olduğunu göstermektedir. Uzm. Dr. Özge Yendur, "Başarının çocukların uyandıklarında ve okula giderken gün ışığını görmesiyle ilgili olduğu belirtilmektedir. Örneğin, sabah 08:00’de başlayan derslerde devamsızlık oranının yüzde 10 daha yüksek olduğu, öğrencilerin derslerde uyuduğu görülmektedir. Geniş kitlelerde öğrencilerle yapılan uzun süreli ve gün ışığı saatlerine göre yapılan karşılaştırmalar çok ses getirdi. Daha geç başlangıç saatleri olan okullarda öğrencilerin daha uzun ve kaliteli uyku uyudukları için derslerine daha iyi konsantre olabildikleri, daha yüksek akademik performans gösterdikleri ve daha az ruh sağlığı veya fiziki sorunlar yaşadıkları sonucuna varıldı" ifadelerini kullandı. Hafta içi yetersiz uyuyan öğrencilerin hafta sonu telafi uykusuyla bilmekle alakalı performanslarını koruyabildiklerini ekleyerek, "Ancak bu telafi uykusunun aşırıya kaçılmaması şartıyla düzenli olması gerekiyor. Ayrıca sabah güneş ışığına maruz kalmanın öğrenmeyi ve ruh halini olumlu etkilediği de kanıtlandı. Bu nedenle uyku sağlığını önceliklendirmemiz gerekiyor" dedi.

UYKU-UYANMA RİTMİ OLUŞTURMASINA DESTEK OLUN

Uzm. Dr. Özge Yendur, ailelere çocuklarına sağlıklı uyku alışkanlığı kazandırmaları için şu önerilerde bulundu: "Çocuğunuzun doğal uyku-uyanma ritmini oluşturmasına destek olun. Bunu önceliklendirmesi için gerekli hijyenik uyku ortamını oluşturun. Gece sakin ve loş ışık, ılık bir duş, dişlerin fırçalanması, kısa bir kitap okuma, uyku rutininin oluşmasına yardımcı olabilir. Yatmadan 1-2 saat önce ekran kullanımı sınırlandırılabilir. Çocuğun odasının sabah güneş ışığı alması, uyanıklığı artırabilir. Sabah, kahve, çay gibi uyarıcı içeceklerden kaçınılmalı, çocuğun kendi biyolojik aktivitesi ile canlanmasına izin verilmelidir." (İha)